„DREWNIANY KSIĄŻĘ”, „CUDOWNY MANDARYN”

23 marca 2019 r.
Godzina 18.00
Duża Scena Kieleckiego Teatru Tańca

CENA BILETU 40zł, 50zł

Béla Bartók (1881 – 1945)
Węgierski kompozytor i badacz muzyki ludowej. Kształcił się w klasie fortepianu na Akademii Muzycznej w Budapeszcie, komponując w początkowym etapie twórczości utwory na fortepian inspirowane stylem Johannesa Brahmsa. Dojrzała twórczość kompozytorska Bartóka rozpoczyna się od pierwszych lat XX wieku, kiedy to zainteresowanie muzyką tradycyjną zaczął w twórczy sposób przetwarzać, budując swój indywidualny język muzyczny. Rytmy i motywy melodyczne zaczerpnięte z tradycyjnej muzyki węgierskiej i bałkańskiej przyczyniły się do zdobycia popularności przez Bartóka. W trakcie etnograficznych badań nad muzyką ludową zdobył doświadczenia, które przeniósł na grunt profesjonalnej twórczości kompozytorskiej. Mieszanka muzyki akademickiej i elementów folkloru węgierskiego i rumuńskiego przyniosły wiele oryginalnych kompozycji ukazujących możliwe drogi przezwyciężenia systemu dur-moll. Jego Bagatele op. 6 na fortepian były w swoim czasie rewolucją w zakresie języka muzycznego, wyznaczającym nowe drogi rozwoju muzyki w XX wieku. Oprócz twórczości fortepianowej, kameralnej i symfonicznej Bartók zasłynął także jako twórca pieśni na głos solowy, pieśni chóralnych, jak i kompozytor opery Zamek Sinobrodego (1918) i baletu Cudowny mandaryn (1926). Jego miej znanym utworem dla baletu jest także prezentowany dziś Drewniany Książę (1917), premierowe wystawienie przez Kielecki Teatr Tańca tego spektaklu jest jego polską prapremierą.

Cudowny Mandaryn (węgierski tytuł: A Csodálatos Mandarin)
Balet-pantomima w 1 akcie, libretto: MENYHÉRT LENGYEL; muzyka: Béla Bartók
Prapremiera światowa 27.11.1927 Kolonia, Niemcy. Data powstania utworu muzycznego 1917/18)

Libretto za Ireną Turska, Przewodnik baletowy:
„Scena przedstawia ciemny zaułek w wielkim mieście i fragment wnętrza opuszczonego atelier, gdzie gnieździ się szajka złoczyńców. Złoczyńcy wysyłają Dziewczynę na ulicę, by zwabiała mężczyzn. Pierwszym, którego Dziewczyna sprowadza, jest Stary Mieszczanin. Złoczyńcy obrabowują go i mordują, a zwłoki wrzucają do otworu w podłodze. Następną ofiarą jest młody Student, którego ubóstwo ratuje od śmierci: widząc jego puste kieszenie, złoczyńcy wypędzają go. Wreszcie Dziewczyna zwabia egzotycznego cudzoziemca w bogatym chińskim stroju. Złoczyńcy ukrywają się, a Dziewczyna kusi tańcem obojętnego Mandaryna. Nagle w mężczyźnie budzi się gwałtowne pożądanie; chce zdobyć Dziewczynę, przerażoną tym wybuchem namiętności. Gdy ucieka ona od Mandaryna, wychodzą z ukrycia złoczyńcy. Usiłują zabić dziwnego gościa, zadają mu ciosy nożem, duszą, wieszają, wrzucają pod podłogę, lecz za każdym razem ów dziwny człowiek podnosi się i gnany nieprzytomnym pożądaniem, dąży ku Dziewczynie. W niej zaś budzi się litość i wzruszenie. Gdy wreszcie Mandaryn ją zdobywa, los jego wypełnia się – umiera w ramionach Dziewczyny.
Użyta w tytule nazwa dostojnika chińskiego nie posiada realnego odpowiednika w treści baletu. Ponieważ jednak wiąże się z nią pojęcie władzy, głębokiej wiedzy i siły duchowej, zastosowano ją symbolicznie jako określenie cech głównej postaci, istoty niemal nadludzkiej i tak długo nieśmiertelnej, dopóki nie ulegnie namiętności. Akcja baletu rozgrywa się w nieokreślonym miejscu i czasie, lecz osadzenie jej w środowisku wielkomiejskich mętów społecznych wiąże ów balet z każdą epoką. Wystawiony po raz pierwszy 28 XI 1926 w Kolonii, w chor. H. Strohbacha, „Cudowny Mandaryn” zdjęty został po premierze na skutek protestów, jakie budziło jego drastyczne libretto. Muzyka była jednak nadal wykonywana w formie suity na estradach całego świata. Pełna niezwykłego napięcia dramatycznego, ostrych spięć dynamicznych i kontrastów, pulsująca rytmem i drapieżną pasją muzyka Bartoka czyni z tego baletu jeden z najbardziej emocjonalnych, ekspresyjnych utworów scenicznych. W realizacji budapeszteńskiej choreograf stosował się ściśle do udzielanych mu osobiście wskazówek kompozytora, toteż inscenizacja ta uważana jest za najbliższą intencjom Bartoka.
Wersja Cudownego Mandaryna zrealizowana dla Kieleckiego Teatru Tańca przez Grzegorza Pańtaka zawiera założenia oryginalnego libretta. Forma ruchowa kompozycji choreograficznej wynika ze sposobu widzenia poszczególnych postaci baletu przez choreografa i chęci utrzymania napięcia emocjonalnego tego dramatycznego baletu. Współczesny język tańca daje dziś możliwości kompilacji różnych stylistyk tanecznych dzięki czemu zarówno choreograf jak i wykonujący role artyści tańca mogą nadawać indywidualny rys kreowanym postaciom.

Drewniany Książę (węgierski tytuł: A Fάbόl faragott kirάlyfi)
Balet fantastyczny w 1 akcie: Libretto Béla Balazs; muzyka Béla Bartók
Prapremiera światowa 12.05.1917 Királyi Operaház
Balet Drewniany książę w oryginale to wysnuta z węgierskich baśni ludowych treść oraz prosty ludowy morał głoszący zwycięstwo szczerego uczucia nad samolubstwem i próżnością. To baśń opowiadająca o Księżniczce, która odrzuca miłość Księcia. Książę chcąc zdobyć jej serce pokazuje swoje męstwo poprzez przezwyciężanie przeszkód wyrastających przed nim w drodze do niej. Przeszkody to gęsty las, rwący potok. Walcząc z żywiołem wody Książe ukazuje niezainteresowanej jego poświęceniem poświęceni Księżniczce koronę na kiju, który Wróżka zamienia w drewnianą kukłę. Księżniczka zakochuje się w drewnianej kukle, którą Wróżka ożywiła. Po odkryciu przez pannę, że uczucia żywi do nie do osoby a drewnianej kukły popada w rozpacz i szuka prawdziwego Księcia. Szuka opieki i schronienia w jego ramionach podczas burzy wywołanej przez Wróżkę. Ma to być dowód, że zrozumiała swój błąd i pragnie prawdziwej a nie złudnej miłości.

Drewniany Książę w choreografii Elżbiety Pańtak wynika z autorskiego pomysłu ruchowego na współczesny balet modern jazzowy z zapisaną w libretcie listą głównych postaci: Księcia Księżniczki i Wróżki. Akcja nie rozgrywa się jednakże w baśniowej rzeczywistości, jak jest to w libretcie oryginalnym, a w czasach dzisiejszych. Książę to telewizyjny celebryta, Księżniczka jest zwykłą dziewczyną pracującą w kwiaciarni. Zamiast Wróżki występuje postać Matki, która jest właścicielką kwiaciarni.
Dramaturgię z freudowskim kontekstem naszkicował Michał Znaniecki, konstruując psychologiczne studium dorastania i konflikt między matką i córką. W nowej wersji spektaklu śledzimy proces odkrywania silnych emocji jakie kierują naszym życiem, dążenia do realizacji pragnień i marzeń oraz efektów tych emocji w relacjach międzyludzkich

DREWNIANY KSIĄŻĘ (węgierski tytuł: A fából faragott királyfi)
Balet fantastyczny w 1 akcie: libretto Béla Balázs; muzyka Béla Bartók
Prapremiera światowa 12.05.1917 Királyi Operaház

Balet Drewniany Książę to wysnuta z węgierskich baśni ludowych treść oraz prosty ludowy morał, głoszący zwycięstwo szczerego uczucia nad samolubstwem i próżnością. To baśń, opowiadająca o Księżniczce, która odrzuca miłość Księcia. Książę, chcąc zdobyć jej serce, wykazuje się męstwem, przezwycięża przeszkody, wyrastające przed nim w drodze do niej. Przeszkody to: gęsty las, rwący potok. Walcząc z żywiołem wody, Książę ukazuje niezainte-resowanej jego poświęceniem Księżniczce koronę na kiju. Wróżka wyczarowuje z kija postać ludzką w koronie, w której zakochuje się Księżniczka. Panna odkrywając, że żywi uczucia nie do osoby ale do drewnianej kukły, popada w rozpacz i szuka prawdziwego Księcia, który otoczyłby ją opieką i wziął w ramiona podczas burzy, wywołanej przez Wróżkę. Refleksja Panny ma być dowodem, iż zrozumiała swój błąd i pragnie prawdziwej, a nie złudnej miłości.

Drewniany Książę w choreografii Elżbiety Pańtak wynika z autorskiego pomysłu ruchowe-go na współczesny balet modern-jazzowy z zapisaną w libretcie listą głównych postaci: Księcia, Księżniczki i Wróżki. Akcja jednakże rozgrywa się w czasach dzisiejszych. Książę to telewizyjny celebryta, Księżniczka jest zwykłą dziewczyną, pracującą w kwiaciarni. Wróżka to matka, która jest właścicielką kwiaciarni. Drewnianego Księcia symbolizuje drzewko bonsai, które jest urzeczywistnieniem wyobrażonej miłości. Dramaturgię z freudowskim kontekstem naszkicował Michał Znaniecki, konstruując psychologiczne studium dorasta-nia i konflikt między matką i zakochaną córką. We współczesnej wersji tego spektaklu śledzimy proces odkrywania silnych emocji, jakie kierują naszym życiem, dążenia do realizacji pragnień oraz faktów jakie te emocje tworzą w relacjach międzyludzkich.

CHOREOGRAFIA
KOSTIUMY
ELŻBIETA PAŃTAK

LIBRETTO
BÉLA BALÁZS

MUZYKA
BÉLA BARTÓK

DRAMATURGIA
MICHAŁ ZNANIECKI

SCENOGRAFIA
LUIGI SCOGLIO

REŻYSERIA ŚWIATŁA
PROJEKCJE
BOGUMIŁ PALEWICZ

FILM
MARIA ŁOZIŃSKA

OBSADA
Książę (Celebryta) – Tomasz Słomka
Księżniczka (Córka) – Arkadia Ślósarska
Wróżka (Matka) – Joanna Polowczyk
Kukła Księcia – drzewko bonsai

Przyjaciółki Księcia – Anna Szczotka, Małgorzata Ziółkowska, Marta Starostecka
Ochroniarze – Kacper Czyż, Daniel Pustelnik
Kelnerki – Anna Jamioł, Pamela Paprota, Anna Piotrowska, Izabela Zawadzka
Sprzątaczki – Alicja Horwath-Maksymow,Izabela Zawadzka, Sandra Zybała, Małgorzata Boruń
Dziecko – Mikołaj Masternak
Goście restauracji – Alicja Horwath-Maksymow, Marta Starostecka,Marta Rolska, Katarzyna Lipiec, Małgorzata Kowalska,Małgorzata Boruń, Anna Szczotka, Sandra Zybała,Dawid Pieróg, Mateusz Wróblewski, Aleksander Staniszewski, Szymon Pacholec
Rzeka – Alicja Horwath-Maksymow, Małgorzata Ziółkowska, Anna Jamioł,Pamela Paprota, Izabela Zawadzka, Anna Piotrowska, Marta Starostecka, Marta Rolska, Katarzyna Lipiec, Małgorzata Kowalska, Małgorzata Boruń, Anna Szczotka, Sandra Zybała, Kacper Czyż, Dawid Pieróg, Mateusz Wróblewski, Aleksander Staniszewski, Szymon Pacholec

REALIZATORZY
PRACOWNIA KRAWIECKA Jolanta Dudek, Małgorzata Sasak, Henryka Stokowiec
WYKONANIE KONSTRUKCYJNE SCENOGRAFII SPEWEX MIELEC – Marcin Mateja
KIEROWNIK TECHNICZNY Piotr Sarnecki
WYKONANIE ELEMENTÓW ARTYSTYCZNYCH SCENOGRAFII Maciej Miernik
oraz PRACOWNIA TECHNICZNA KTT Adam Bakalarz, Paweł Lato, Paweł Mańkowski, Piotr Sarnecki
OBSŁUGA TECHNICZNA SCENY Adam Bakalarz, Paweł Kita, Paweł Mańkowski, Grzegorz Matuszczyk,Jarosław Soczomski
REALIZACJA DŹWIĘKU Piotr Kowalski
REALIZACJA ŚWIATŁA Mirosław Sobczyk
REALIZACJA PROJEKCJI Jakub Frączek
INSPICJENT Paweł Lato

CUDOWNY MANDARYN (węgierski tytuł: A Csodálatos Mandarin)
Balet-pantomima w 1 akcie, libretto: Menyhért Lengyel; muzyka: Béla Bartók
Prapremiera światowa 28.11.1926 (Kolonia, Niemcy).
Data powstania utworu muzycznego 1917/18.
Libretto za Ireną Turską, Przewodnik baletowy: „Scena przedstawia ciemny zaułek w wielkim mieście i fragment wnętrza opuszczonego atelier, gdzie gnieździ się szajka złoczyń­ców. Złoczyńcy wysyłają Dziewczynę na ulicę, by zwabiała mężczyzn. Pierwszym, którego Dziewczyna sprowadza, jest Stary Mieszczanin. Złoczyńcy obrabowują go i mordują, a zwłoki wrzucają do otworu w podłodze. Następ-ną ofiarą jest młody Student, którego ubóstwo ratuje od śmierci: widząc jego puste kieszenie, złoczyńcy wypędzają go. Wreszcie Dziewczyna zwabia egzotycznego cudzo-ziemca w bogatym chińskim stroju. Złoczyńcy ukrywają się, a Dziewczyna kusi tańcem obojętnego Mandaryna. Nagle w mężczyźnie budzi się gwałtowne pożąda­nie; chce zdobyć Dziewczynę, przerażoną tym wybuchem na­miętności. Gdy ucieka ona od Mandaryna, wychodzą z ukrycia złoczyńcy. Usiłują zabić dziwnego gościa, zadają mu ciosy nożem, duszą, wieszają, wrzucają pod podłogę, lecz za każdym razem ów dziwny czło-wiek podnosi się i gnany nieprzytomnym pożądaniem, dąży ku Dziewczynie. W niej zaś budzi się litość i wzruszenie. Gdy wreszcie Mandaryn ją zdobywa, los jego wypełnia się – umiera w ramionach Dziewczyny. Użyta w tytule nazwa dostojnika chińskiego nie posiada realnego odpowiednika w treści baletu. Ponieważ jednak wiąże się z nią pojęcie władzy, głębokiej wiedzy i siły duchowej, zastosowano ją symbolicznie jako określenie cech głównej postaci, istoty niemal nadludzkiej i tak długo nieśmiertelnej, dopóki nie ulegnie namiętności. Akcja baletu rozgrywa się w nieokreślonym miej­scu i czasie, lecz osadzenie jej w środowisku wielkomiejskich mętów społecznych wiąże ów balet z każdą epoką. Wystawiony po raz pierwszy 28.11.1926 w Kolonii, w chor. H. Strohbacha, Cudowny Mandaryn zdjęty został po premierze na skutek protestów, jakie budziło jego drastyczne libretto. Muzyka była jednak nadal wykonywana w formie suity na estradach całego świata. Pełna niezwykłego napięcia dramatycznego, ostrych spięć dynamicznych i kontrastów, pulsująca rytmem i drapie­żną pasją muzyka Bartóka czyni z tego baletu jeden z najbar-dziej emocjonalnych, ekspresyjnych utworów scenicznych. W reali­zacji budapeszteńskiej choreograf stosował się ściśle do udzie­lanych mu osobiście wskazówek kompozytora, toteż inscenizacja ta uważana jest za najbliższą intencjom Bartóka. ”

Wersja Cudownego Mandaryna zrealizowana dla Kieleckiego Teatru Tańca przez Grzego-rza Pańtaka zawiera założenia oryginalnego libretta. Forma ruchowa kompozycji choreograficznej wynika ze sposobu widzenia poszczególnych postaci baletu przez choreografa i chęci utrzymania napięcia emocjonalnego tego dramatycznego baletu. Współczesny język tańca daje dziś możliwość kompilacji różnych stylistyk tanecznych, dzięki czemu zarówno choreograf jak i wykonujący role artyści tańca mogą nadawać indywidualny rys kreowanym postaciom.

CHOREOGRAFIA
KOSTIUMY
GRZEGORZ PAŃTAK

LIBRETTO
MENYHÉRT LENGYEL

MUZYKA
BÉLA BARTÓK

SCENOGRAFIA
LUIGI SCOGLIO

REŻYSERIA ŚWIATŁA
PROJEKCJE
BOGUMIŁ PALEWICZ

FILM
MARIA ŁOZIŃSKA

OBSADA
Dziewczyna – Małgorzata Kowalska
Mandaryn – Mateusz Wróblewski
Bandyci – Daniel Pustelnik, Kacper Czyż, Aleksander Staniszewski
Mieszczanin – Tomasz Słomka
Student – Dawid Pieróg
Prostytutki – Alicja Horwath-Maksymow, Izabela Zawadzka,Małgorzata Ziółkowska
Balet – Anna Jamioł, Pamela Paprota, Anna Piotrowska, Anna Szczotka, Marta Starostecka, Marta Rolska

REALIZATORZY
PRACOWNIA KRAWIECKA Jolanta Dudek, Małgorzata Sasak, Henryka Stokowiec
WYKONANIE KONSTRUKCYJNE SCENOGRAFII SPEWEX MIELEC – Marcin Mateja
KIEROWNIK TECHNICZNY Piotr Sarnecki
WYKONANIE ELEMENTÓW ARTYSTYCZNYCH SCENOGRAFII Maciej Miernik
oraz PRACOWNIA TECHNICZNA KTT Adam Bakalarz, Paweł Lato, Paweł Mańkowski, Piotr Sarnecki
OBSŁUGA TECHNICZNA SCENY Adam Bakalarz, Paweł Kita, Paweł Mańkowski, Grzegorz Matuszczyk,Jarosław Soczomski
REALIZACJA DŹWIĘKU Piotr Kowalski
REALIZACJA ŚWIATŁA Mirosław Sobczyk
REALIZACJA PROJEKCJI Jakub Frączek
INSPICJENT Paweł Lato


Galeria

Kielecki Teatr TańcaPlac Moniuszki 2B25-334 Kielce
Tel: 41 36 76 712Fax: 41 36 76 911Szkoła Tańca: Tel: 41 34 46 171
sekretariat@ktt.plwww.ktt.pl

Kielecki Teatr Tańca © 2019. All rights reserved.